صلح در قلب زنجیره انرژی با نقش‌آفرینی راهبردی محمد شریعتمداری

به گزارش پتروپیام24، صنعت پتروشیمی ایران سال‌هاست به‌عنوان یکی از ارکان اصلی ارزآوری، اشتغال‌زایی و توسعه صنعتی کشور شناخته می‌شود؛ صنعتی که پیوندی عمیق با امنیت انرژی، بازار سرمایه و زنجیره تولید ملی دارد. در این میان، هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس جایگاهی تعیین‌کننده در هدایت جریان تولید و صادرات ایفا می‌کند و هر تحول مدیریتی یا راهبردی در این مجموعه می‌تواند بر کل اکوسیستم پتروشیمی اثرگذار باشد.
 نیمه دوم سال 1404 برای این صنعت، بیش از آنکه صرفاً دوره‌ای از فعالیت تولیدی باشد، به صحنه‌ای برای حل یکی از پیچیده‌ترین اختلافات ساختاری تبدیل شد؛ اختلافی که سال‌ها میان شرکت‌های یوتیلیتی و مجتمع‌های پتروشیمی بر سر نحوه قیمت‌گذاری خدمات انرژی جریان داشت و گاه حتی به تنش‌های حقوقی و توقف‌های عملیاتی می‌انجامید. در چنین فضایی، ضرورت شکل‌گیری رویکردی مبتنی بر تعامل، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شد.

پتروپیام24.jpg" style="height:632px; width:1000px" />

تنش‌های فرسایشی در خدمات یوتیلیتی

خدمات یوتیلیتی، شامل تأمین بخار، برق، آب صنعتی و سایر حامل‌های انرژی موردنیاز مجتمع‌های پتروشیمی، ستون فقرات استمرار تولید در این صنعت محسوب می‌شود. با این حال، نبود سازوکار پایدار و مورد توافق برای تعیین نرخ این خدمات، طی سال‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین نقاط اصطکاک میان تولیدکنندگان انرژی و مصرف‌کنندگان صنعتی تبدیل شده بود. مجتمع‌های پتروشیمی از افزایش هزینه‌ها و عدم پیش‌بینی‌پذیری نرخ‌ها گلایه داشتند و در مقابل، شرکت‌های یوتیلیتی بر هزینه‌های سرمایه‌گذاری و ضرورت بازگشت اقتصادی تأکید می‌کردند. 
تداوم این وضعیت، نه‌تنها فضای همکاری را تضعیف می‌کرد، بلکه بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری، برنامه‌ریزی تولید و حتی اعتماد بازار سرمایه نیز سایه می‌انداخت. به همین دلیل، حل این گره قدیمی صرفاً یک توافق صنفی تلقی نمی‌شد، بلکه به‌منزله گامی تعیین‌کننده برای ثبات کل صنعت به شمار می‌رفت.

میانجی‌گری مدیریتی و شکل‌گیری تفاهم

در نقطه اوج این اختلافات، نقش‌آفرینی مدیریتی محمد شریعتمداری به‌عنوان مدیرعامل هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس، معادله را به سمت گفت‌وگو سوق داد. رویکرد او نه بر تشدید مواضع، بلکه بر ایجاد زمین مشترک میان طرف‌ها استوار بود؛ رویکردی که از دل آن مفهوم «منافع جمعی صنعت» برجسته شد. شریعتمداری با بهره‌گیری از ظرفیت تعاملات نهادی و تجربه مدیریتی، فضایی فراهم کرد تا شرکت‌های یوتیلیتی و مجتمع‌های پتروشیمی بتوانند فراتر از اختلافات کوتاه‌مدت، به چشم‌انداز بلندمدت صنعت بیندیشند.
 نتیجه این روند، شکل‌گیری توافقی بود که می‌توان آن را نوعی آشتی درون‌صنعتی توصیف کرد؛ توافقی که ضمن کاهش تنش‌ها، مسیر تعیین شفاف‌تر نرخ خدمات و ایجاد سازوکار داوری قابل اتکا را هموار ساخت. اهمیت این تحول در آن است که برای نخستین‌بار پس از سال‌ها کشمکش، زبان مشترکی میان دو بخش حیاتی زنجیره پتروشیمی شکل گرفت؛ زبانی که پایه آن بر اعتماد، شفافیت و مسئولیت‌پذیری متقابل استوار است.

افق‌های تازه برای زنجیره ارزش پتروشیمی

پیامدهای این تفاهم را نمی‌توان صرفاً به حل یک اختلاف محدود کرد. ثبات در حوزه یوتیلیتی به معنای افزایش قابلیت پیش‌بینی هزینه‌های تولید، بهبود برنامه‌ریزی توسعه‌ای و تقویت جذابیت سرمایه‌گذاری در صنعت پتروشیمی است. از سوی دیگر، کاهش تنش‌های ساختاری می‌تواند تمرکز مدیران را از حل بحران‌های داخلی به سمت توسعه بازارهای صادراتی، تکمیل زنجیره ارزش و ارتقای فناوری معطوف کند. 
در این چارچوب، نقش راهبردی محمد شریعتمداری بیش از آنکه در یک تصمیم مقطعی خلاصه شود، در جهت‌دهی به الگوی حکمرانی صنعتی قابل مشاهده است؛ الگویی که گفت‌وگو را جایگزین تقابل و منافع بلندمدت را جایگزین سودهای کوتاه‌مدت می‌کند. چنین نگاهی، به‌ویژه در شرایط اقتصادی پیچیده، می‌تواند به عاملی تعیین‌کننده برای حفظ جایگاه منطقه‌ای و جهانی صنعت پتروشیمی ایران تبدیل شود.

 آنچه در ماه‌های اخیر در حوزه یوتیلیتی رخ داد، صرفاً یک توافق فنی یا اقتصادی نبود، بلکه نشانه‌ای از بلوغ نهادی در صنعت پتروشیمی به شمار می‌آید. شکل‌گیری این تفاهم نشان داد که حتی ریشه‌دارترین اختلافات نیز در سایه مدیریت مبتنی بر تعامل قابل حل است.
اکنون که مسیر تازه‌ای پیش روی این صنعت گشوده شده، انتظار می‌رود ثمرات آن در قالب افزایش بهره‌وری، ثبات تولید و تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران بیش از گذشته نمایان شود؛ مسیری که نام محمد شریعتمداری در نقطه کانونی آن قرار گرفته و می‌تواند به‌عنوان نمونه‌ای از مدیریت اجماع‌ساز در حافظه صنعت پتروشیمی ایران ماندگار شود.




لیلا احمدی افشار